اصلاح ساختار مدیریت منابع آب در وزارت نیرو با کمک مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

جلسه اندیشکده آب، محیطزیست، امنیت غذایی و منابع طبیعی مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با حضور دکتر اردکانیان وزیر محترم نیرو، در محل این مرکز تشکیل شد.

در راستای تکمیل و ارتقای سند الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت که در آن اهم مبانی و آرمانهای پیشرفت و اُفق مطلوب کشور در پنج دهه آینده ترسیم و تدابیر مؤثر برای دستیابی به آن طراحی شده است، این نشست راهبردی برگزار شد. این نشست راهبردی از سوی اندیشکده آب، محیطزیست، امنیت غذایی و منابع طبیعی در راستای تکمیل و ارتقای سند الگو پایه اسلامی ایرانی پیشرفت، با حضور دکتر رضا اردکانیان برگزار شد.

وزیر نیرو در این جلسه اظهار کرد: وزارت نیرو به دنبال اصلاح سیاست در ساختار مدیریت منابع آب است و بحثهایی را در این باره آغاز کردیم که در این میان نیازمند کمک از سوی مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت هستیم.

وی با بیان اینکه وزارت نیرو به دنبال همبست آب، غذا و انرژی است، تصریح کرد: باید این موضوع را بپذیریم که اگر اصلاح شیوه مصرف در دستور کار جدی ما قرار نگیرد، با یک مشک سوراخ مواجهیم، چرا که اگر این کار انجام نشود، قطعاً در آینده با مشکلات جدی مواجه خواهیم بود. به گفته وی، مهمترین راهکار برای رسیدن به همبست آب، غذا و انرژی توجه به حوضههای آبریز مشترک بین کشورهای مختلف است که باید به طور جدی مورد توجه واقع شود.

وزیر نیرو با بیان اینکه در نشست اجلاس سران کشورها در سال ۲۰۰۲ میلادی به موضوع توسعه پایدار اشاره و در همان نشست تأکید شد که آب کلید توسعه پایدار است، گفت: اگر جامعه جهانی به دنبال توسعه پایدار است باید بداند که کلید آن در دست آب قرار دارد. این مسئله در مبانی مختلفی مورد توجه قرار میگیرد. لذا واجب شد تا کشورهای در حال توسعه ظرف مدت سه سال برنامهای را برای مدیریت به هم پیوسته آب تدوین کنند.

وی افزود: اولین نتیجهای که ایران در آن زمان به آن دست یافت این بود که به دلیل ساختار آلوده موضوع آب به صورت همگانی در بین بخشهای مختلف مطرح شود که این مسئله نیز به عنوان یکی از اصلهای وزارت نیرو در نظر گرفته شد و تاکنون نیز توانستیم نتایج خوبی را به دست آوریم چرا که در پی آن سند راهبردهای بلندمدت توسعه منابع آبی کشور تدوین شد و این مسئله به یک قانون مبدل شد.

این استاد دانشگاه با تأکید بر این مسئله که در شرایط فعلی لازم است تا به تجارب بینالمللی نیز توجه کنیم اظهار کرد: جامعه جهانی به این نتیجه رسیده که بحران آب دیگر ارتباطی با اقلیم خشک و نیمهخشک ندارد. چرا که این مسئله تمام دنیا را در بر گرفته، بنابراین باید به این موضوع توجه کرد که در افق ۲۰۵۰، ۷۰ درصد بیش از میزان فعلی نیاز به تولید انرژی، ۵۰ درصد بیشتر به غذا و بیش از ۲۰ درصد به منابع آب و همچنین بیش از ۱۰ درصد منابع فعلی به زمین نیاز داریم.

وزیر نیرو تصریح کرد: منابع کره زمین رو به کوچک شدن است. بنابراین باید با همین منابع به فکر تأمین نیازها باشیم که این مسئله نیز تنها با بازنگری شیوههای مصرف و مدیریت آب محقق میشود. البته از سال ۸۳ وارد مدیریت توأمان عرضه و تقاضا شدهایم. لذا میبایست الزامات ورود به این عرصه را نیز بپذیریم.

وی افزود: در طول سالیان گذشته این مسئله را دریافتهام که نمیتوان در زمان فعلی نوع مدیریت در زمانهای گذشته را نقض کرد. چرا که هر دورهای اقتضائات خود را میطلبد. به همین دلیل لازم است تا با در نظر گرفتن اشتباهات و اقتضائات هر دوره مسائل را مورد ارزیابی قرار دهیم. دکتر اردکانیان با بیان اینکه قطعاً اکنون نسبت به گذشته نیاز مصرف آب در کشور افزایش یافته و ما باید آماده تأمین این نیاز باشیم، گفت: لازم است تا سرعت پایین گذشته را جبران کنیم و به فکر راهحلهای تأمین منابع آبی در کشور باشیم. چرا که تنها از این راه میتوان مشکلات و چالشهای موجود را برطرف کرد.

وزیر نیرو با اشاره به اجلاس سران زمین در سال ۲۰۱۱ میلادی گفت: در این اجلاس به این نتیجه دست یافتیم که باید برای آب، غذا و انرژی طرحی نو ایجاد شود و همانگونه که در سال ۱۳۸۳ ایران جزو کشورهای پیشتاز در مدیریت به هم پیوسته آب بود به نظر میرسد که بتوانیم در این حوزه نیز اقدامات خوبی را انجام دهیم.

وی با تأکید به این مسئله که ایران میتواند جزو کشورهای پیشتاز در امر همبست آب، غذا و انرژی باشد گفت: قطعاً در این مسیر برنامه الگوی پیشرفت اسلامی میتواند بسیار مفید باشد و باید به این مسئله توجه کرد که برای اجرای الزامات موجود در این طرح نیازمند برگزاری جلسات متعدد با مرکز الگوی پیشرفت اسلامی هستیم.

وی افزود: باید آسیبشناسی شود که چرا اکنون به اینجا رسیدهایم و چه کارهایی را میبایست انجام ندهیم که به اعتقاد من یکی از مهمترین این کارها استمرار نگاه بخشی به مسئله آب است. چرا که موضوع مدیریت آب یک موضوع مهم است و باید قسمتهای مختلفی برای آن تعریف شود و هر کدام از آن بخشها به یک دستگاه واگذار و مجموعه نتایج به دست آمده از آن بخشها به عنوان یک اصل برای کشور در نظر گرفته شود.

وی با تأکید به این مسئله که در یک حکمرانی خوب باید از اصلاح ساختار آغاز کنیم که بدون اعمال اقدامات وسیع انجام شدنی نیست، گفت: مهم این است که بپذیریم موضوع آب اهمیت ویژهای دارد و باید برای رسیدن به همبست آب، غذا و انرژی یک حکمرانی خوب را دنبال کرد و تا بتوان در این مسیر ساز و کارهایی را به وجود آورد که بتواند موجب این همبست مهم شود.

دکتر اردکانیان تصریح کرد: سیاستگذاریها در حوزه آب، غذا و انرژی باید همراستای هم باشد و وزارت نیرو نیز در این مسیر اقدامات متعددی را انجام خواهد داد که البته در این حوزه نیازمند کمک مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت هستیم. وزیر نیرو با بیان اینکه آب، غذا، محیطزیست و انرژی به طور طبیعی نه تنها برای انسانها بلکه برای تمام موجودات همبست دارد، گفت: دلایلی که موجب شده تا این همبست احساس نشود کنشگری انسانی تحول اخلاق با محیطزیست، تغییر روابط اجتماعی و مداخله دولت است.

به گفته وی رفع مشکلات آب در ایران نیازمند کاهش مصرف آب در کشاورزی تصفیه و بازچرخانی پساب است که این دو مسئله نیازمند ترکیبی از ابتکارات و اقدامات حقوقی و اجتماعی است که باید مورد توجه قرار گیرد به گونهای که کاهش نیاز محصولات کشاورزی و کاهش هدر رفت محصولات در این بین نقش تأثیرگذاری دارد. علاوه بر این در خصوص تصفیه و پساب آب نیز باید به این موضوع توجه کرد که تا زمانی که اقتصاد آب اصلاح نشود، نمیتوان در این حوزه گامهای بزرگی برداشت.

وی با تأکید به این مسئله که انتقال آب بین حوضهای مشکلات را حل نمیکند، گفت: لازم است تا به تغبیر ساختار مدیریت منابع آب توجه شود. چرا که تحقق اهداف مستلزم توجه به الزامات و راهکارها است.

وزیر نیرو در بخش دیگری از صحبتهای خود در خصوص پروژههای نمکزدایی، گفت: با توجه به تغییر نرخ ارز در حال حاضر این پروژهها در مرحله توقف قرار گرفته است که باید به این موضوع نیز توجه شود. البته باید گفت که پرداخت به مسئله آب و انرژی یک میانبرد برای حل مشکلات کشور است که در این راستا نیز الگوی اسلامی ایران پیشرفت میبایست رویکرد نرمافزاری را به این موضوع داشته باشد.

به گفته دکتر اردکانیان خواسته ما این است تا با مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت جلسات منظمی را به بهانه موضوع اصلاح ساختار مدیریت منابع آب داشته باشیم و بتوانیم این دغدغه را تا حد زیادی بر طرف کنند.

در ادامه دکتر روزیطلب دبیر اندیشکده آب، محیطزیست، امنیت غذایی و منابع طبیعی با بیان اینکه شروع فعالیت این اندیشکده با عنوان کارگروه کشاورزی و آب از اواسط سال ۱۳۹۱ استارت خورد اظهار کرد: برگزاری چند نشست و انتشار سند چهار صفحهای با عنوان وضعیت بحرانی منابع آب زیرزمینی کشور و راهکارهای رفع بحران در دستور کار قرار گرفت که این سند نیز برای هشدار و اقدام لازم به مدیران ارشد ابلاغ شد.

وی افزود: برنامهریزی به منظور کاهش برداشت از منابع آب زیرزمینی با توجه به توان اکولوژیکی حوضههای آبریز و ضرورت افزایش بهرهوری آب در کشاورزی و استفاده از آبهای نامتعارف در دستور کار قرار گرفت.

وی با بیان اینکه در سال ۹۷ هفت نشست کارگروه تخصصی در خصوص آب، کشاورزی و محیطزیست با موضوع الگوی حکمرانی آب کشور و پیشنهاد یک چهارچوب نظری و نقشه راه برگزار شد، گفت: بر این اساس چهارچوب نظری الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در حوزه حکمرانی آب مورد بررسی قرار گرفت.

همچنین در این نشست دکتر هدایت فهمی، معاون مدیرکل دفتر برنامهریزی کلان آبفای کشور با تأکید به این مسئله که اجرایی کردن سیاستها در حوزه آب نیازمند سه محور اصلی است، گفت: لازم است تا سیاستهای ملی در حوزه آب تدوین شود که البته در این حوزه وزارت نیرو گامهایی را برداشته است. علاوه بر این باید قانون جامع آب نیز تدوین و تقدیم مجلس شود. در بحث ساختارها نیز نیازمند تغییراتی هستیم.

وی افزود: متأسفانه در حوزه توسعه تکلیف مشخصی نداریم و باید ساز و کارهایی در این عرصه به وجود آید. چرا که توسعه تنها با توجه به منابع آبی ایجاد میشود که لازم است به این مهم توجه ویژهای شود.

در ادامه دکتر سعید جبل عاملی، رئیس اندیشکده آمایش بنیادین و عضو شورایعالی مرکز الگو با بیان اینکه علیرغم اقدامات صورت گرفته تاکنون نتوانستهایم در حوزه آب دورنمایی شفاف از روند منابع آبی در افق الگو به دست آوریم، اظهار کرد: تمایل داریم تا روندهای بهرهبرداری آب در طول ۵۰ سال آینده را با توجه به تغییرات فناوری اخذ کنیم که برای این مسئله نیز باید تحولات را در کنار هم ببینیم. وزیر نیرو با تأکید به این مسئله که نیازمند یک دورنما از وضعیت منابع آبی کشور هستیم، اظهار کرد: ما معتقدیم که یکی از منابع لازم تحقق الگوی پیشرفت وجود منابع آبی کافی و درک از این منابع در طول ۵۰ سال آینده است

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*