نقش دین در توسعه / دکتر علیرضا شجاعی‌زند

چکیده:

این مقاله به دنبال نشان دادنِ لزوم عطف توجه به نقش و جایگاه دین در الگوی توسعه جمهوری اسلامی ایران است و آن را در گام نخست با تفکیک میان جنبه‌های مختلف بحثِ «دین و توسعه» و در گام دوم با طرح و رفع برخی از تردیدهای وارده به نقش‌آفرینی دین در توسعه انجام می‌دهد.

 «نگرش دین به توسعه»، «تأثیر توسعه بر دین» و «نقش دین در توسعه» عناوینِ جداکننده بحث‌های فراوانی است که از اوان تأسیس جمهوری اسلامی در ایران مطرح بوده است. بحث و مدعای این مقال ناظر به مبحث اخیر، یعنی «نقش دین در توسعه» است که پس از سپری شدن سه دهه و پشتِ سر گذاردن مباحث قبلی، اینک به نحو جدی‌تری مورد پرسش قرار گرفته و موضوعیت پیدا کرده است.

فرض این نقش برای دین با سه تردیدِ «سکولار»، «روشنفکرانه» و «عمل‌گرایانه» مواجه است. مقاله با مروری بر مدعای رویکردهای فوق در این‌باره، از نقش تأثیرگذارِ دین در توسعه رفع تردید خواهد کرد و آن را بر مبانیِ اتخاذ شده هر یک از آنها، یعنی «اقتضائات توسعه»، «اقتضائات روشنفکری» و «غرض از برپایی حکومت دینی» استوار خواهد ساخت. روش این مطالعه در مراجعه به آراء، استنادی است و در اثبات مدعا، برهانی- منطقی می‌باشد.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*