رصد گزاره های ناظر بر پیشرفت جامعه در پرتو رهنمودهای امام خمینی (ره) در دوران قبل از انقلاب اسلامی با رویکرد فازی / علی ‌اصغر سعدآبادی، شبنم نوروزی کهرایی

چکیده:

امام خمینی (ره) در همه فراز و نشیب‌های مبارزه، با توکل بر خدا و تکیه بر باورهای قلبی،  نهضت ملت ایران را به سوی پیشرفت و تعالی راهبری می­کرد. امام پیش از انقلاب، در شرایط خفقان بار آن دوران، دچار نومیدی و ارعاب نشد و مصمم و محکم، مبارزه خویش را برای احیاء ملتی متمایل به تعالی پی­گیری کرد؛ و بدین ترتیب،به شخصیتی جهانی تبدیل شد که علاوه بر ملت ایران، به طور قابل توجهی، سایر ملل مسلمان را در عرصه جهان تحت تأثیر قرار داد و بسیاری از گروههای سیاسی را به پیروی از خود برانگیخت. نکته قابل تأمل این است که در همه حال، بیشترین وجه همت ایشان، پیشرفت و تعالی جامعه در همه ابعاد بود. سیره امام، دلالت بر نوعی بصیرت عمیق نسبت به آینده دارد؛ چنان که با شکست در جریان پانزده خرداد ۱۳۴۲، و تسلط شاه بر امور، استراتژی ایشان، با صلابت و معطوف به آینده دنبال شد و به پیروزی ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ ختم شد، به طوری که در این مسیر ملتی متعالی شکل گرفت که هویتی متمایز با همه ملت‌های پیش از خود در تاریخ ایران را به نمایش گذارد. سنت رهبری امام خمینی، بی هیچ تردید، ملهم از سنت رهبری اهل بیت بود، هر چند بر حسب مقتضیات زمانی و مکانی، الزامات جدید بر آن سنت افزوده شده بود. از این رو، سوالی شکل می­گیرد مبنی بر اینکه گزاره‌های پیشرفت جامعه در اندیشه حکمرانی امام خمینی (ره) کدامند؟

بنابراین، پژوهش حاضر بر آن است تا به بررسی توصیفی _ تحلیلی گزاره‌های ناظر بر پیشرفت و تعالی جامعه در پرتو رهنمودهای امام خمینی (ره) در دوران قبل از انقلاب اسلامی بپردازد. لذا در این پژوهش و در گام اول، به منظور شناسایی گزاره‌های ناظر بر پیشرفت و تعالی جامعه در پرتو رهنمودهای امام خمینی (ره) در دوران قبل از انقلاب اسلامی، متن نه جلد اول تفسیر نور که دربرگیرنده فرمایشات حضرت امام در دوران قبل از انقلاب شکوهمند اسلامی است، با استفاده از روش متن‌کاوی[۱]، مورد تحلیل واقع قرار گرفت. در گام دوم و برای کامل کردن اطلاعات و بررسی تک‌تک داده‌ها و همچنین روابط احتمالی بین آنها از روش داده‌کاوی[۲] نیز استفاده کردیم. در گام سوم، طی فراگرد گردآوری و تحلیل داده‌های پژوهش، با بهره‌گیری از مصاحبه‌هایی نیمه ساختار یافته با خبرگان منتخب، داده‌های اولیه پژوهش که معطوف به شناسایی گزاره‌های پیشرفت و تعالی در عرصه‌های پیشرفت و تعالی انسانی، محیط‌زیست، پیشرفت سیاسی و پیشرفت و تعالی اقتصادی در سیره امام خمینی (ره) بودند، گردآوری شد. در گام چهارم، متن پیاده شده مصاحبه‌ها چندین مرتبه مورد مطالعه و بازبینی قرار گرفت و ۱۳۲ کد اولیه شناسایی و استخراج گردید. سپس در گام پنجم، کدهای اولیه با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA  چندین مرتبه مورد تحلیل و بازبینی قرار گرفته و ۱۱۲ مولفه مورد اجماع قرار گرفت؛ سرانجام در گام ششم، جهت آزمون نتایج از تکنیک دلفی فازی استفاده شد. در نهایت ۱۴ مضمون پایه پیشرفت اقتصادی، ۳۴ مضمون پایه پیشرفت اداری و سیاسی، ۳۷ مضمون پایه پیشرفت وتعالی انسانی و ۳ مضمون پایه تعالی محیط زیست، از مجموعه داده‌ها شناسایی گردید. نوع پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و روش آن بر اساس نحوه گردآوری داده­ها توصیفی و از نوع پیمایشی می­باشد. جامعه آماری این پژوهش، کلیه خبرگان و متخصصان علوم اسلامی، علوم اقتصادی، مدیریت دولتی، مدیریت تطبیقی و توسعه، مطالعات سیاسی، مدیریت خط‌مشی گذاری، علوم اقتصادی و علوم زیست‌محیطی هستند که در حیطه پژوهش، صاحب رای و صاحب‌نظرند. نمونه آماری پژوهش، مشتمل بر ۲۳ نفر از اساتید مجرب و صاحب‌نظر در حیطه‌های فوق‌الذکر از حوزه علمیه قم، حوزه علمیه تهران، دانشگاه‌ تهران، دانشگاه تربیت مدرس، مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه امام حسین علیه‌السلام در حیطه‌های فوق‌الذکر بوده که به روش گلوله برفی انتخاب گردیده‌اند.

[۱] Text mining

[۲] Data mining

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*