رصد اهداف و ابعاد پیشرفت و تعالی در سیره علوی / علی ‌اصغر سعدآبادی

چکیده:

کشورهای پیشرفته‌ی امروزی، خط مسیرهایی متعدد، متنوع و گاها بسیار گوناگون داشته‌اند و نیل به پیشرفت، برای همه آنها به یک قیمت تمام نشده‌ است. قبول دربست نظریات وارداتی پیشرفت، بدون انجام امور تطبیقی و بومی‌سازی نسبت به فرهنگ، مذهب و دیگر مسایل بومی، به معنی شکست در برنامه‌های راهبردی پیشرفت است. بنابراین اگر مدلی ساخته شود که هم جنبه‌های علمی را در برداشته باشد و هم از جهت بومی و دینی با فرهنگ ملی و اسلامی همخوانی داشته باشد، می‌توان به تحقق پیشرفت و تعالی امیدوار بود. در بسیاری از کشور‌های در حال توسعه، به ویژه کشور‌های مسلمان مانند ایران، که به دنبال مدلی مناسب برای رسیدن به پیشرفت هستند، استفاده از مدلی که ریشه در مذهب آنان داشته باشد، کارساز است. با توجه به انطباق فرمایشات امام با مسایل فرهنگی، اجتماعی و مذهبی کشور ما، به نظر می‌رسد مدل پیشرفت و تعالی علوی می‌تواند به عنوان مدلی مادر، در جهت رسیدن به پیشرفت و تعالی مدنظر قرار گیرد. استفاده از رهنمود‌های امام برای گذار از دوران فقر و عقب‌ماندگی، نوعی سرمایه معنوی محسوب می‌شود. پژوهش حاضر بر آن است تا با استفاده از مدل  سه‌شاخگی[۱]، به بررسی توصیفی _ تحلیلی اهداف و شاخص‌های پیشرفت و تعالی در سه شاخه رفتاری، ساختاری و زمینه‌ای در پرتو فرمایشات امام علی علیه‌السلام بپردازد. لذا در این پژوهش و در گام اول، به منظور شناسایی شاخص‌های پیشرفت و تعالی در پرتو فرمایشات امام علی علیه‌السلام، متن نهج‌البلاغه، غررالحکم و سایر احادیث معتبر امام علی علیه‌السلام با استفاده از روش متن‌کاوی[۲]، مورد تحلیل واقع قرار گرفت. در گام دوم و برای کامل کردن اطلاعات و بررسی تک‌تک داده‌ها و همچنین روابط احتمالی بین آنها از روش داده‌کاوی[۳] نیز استفاده کردیم. در گام سوم، طی فراگرد گردآوری و تحلیل داده‌های پژوهش، با بهره‌گیری از مصاحبه‌هایی نیمه ساختار یافته با خبرگان منتخب، داده‌های اولیه پژوهش که معطوف به شناسایی شاخص‌ها و اهداف پیشرفت و تعالی در عرصه‌های پیشرفت و تعالی انسانی، محیط‌زیست، پیشرفت سیاسی و پیشرفت و تعالی اقتصادی در مکتب علوی بودند، گردآوری شد. در گام چهارم، متن پیاده شده مصاحبه‌ها چندین مرتبه مورد مطالعه و بازبینی قرار گرفت و ۶۲۳ کد اولیه شناسایی و استخراج گردید. سپس در گام پنجم، کدهای اولیه با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA  چندین مرتبه مورد تحلیل و بازبینی قرار گرفته و ۲۱۰ مولفه مورد اجماع قرار گرفت؛ سرانجام در گام ششم، جهت آزمون نتایج از تکنیک دلفی فازی استفاده شد. در نهایت ۳۴ مضمون پایه پیشرفت اقتصادی، ۴۹ مضمون پایه پیشرفت اداری و سیاسی، ۶۰ مضمون پایه پیشرفت وتعالی انسانی و ۱۵ مضمون پایه تعالی محیط زیست، از مجموعه داده‌ها شناسایی گردید. نوع پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و روش آن بر اساس نحوه گردآوری داده­ها توصیفی و از نوع پیمایشی می­باشد. جامعه آماری این پژوهش، کلیه خبرگان و متخصصان علوم اسلامی، علوم اقتصادی، مدیریت دولتی، مدیریت تطبیقی و توسعه، مطالعات سیاسی، مدیریت خط‌مشی گذاری، علوم اقتصادی و علوم زیست‌محیطی هستند که در حیطه پژوهش، صاحب رای و صاحب‌نظرند. نمونه آماری پژوهش، مشتمل بر ۱۱۳نفر از اساتید مجرب و صاحب‌نظر در حیطه‌های فوق‌الذکر از حوزه علمیه قم، حوزه علمیه تهران، دانشگاه‌ تهران، دانشگاه علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه تربیت مدرس، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه امام حسین علیه‌السلام در حیطه‌های فوق‌الذکر بوده که به روش گلوله برفی انتخاب گردیده‌اند.

[۱] ۳C Model

[۲] Text mining

[۳] Data mining

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*